Struktur
??b?l?r
Hazırda MEK-da 123 nəfər əməkdaş çalışır, bunlardan 3-ü elmlər doktoru, 14- elmlər namizədidir. Kitabxanada 11 şöbə fəaliyyət göstərir: Ədəbiyyatın
elmi komplektləşdirilməsi şöbəsi; Qərbi Avropa ədəbiyyatı şöbəsi; Şərq ədəbiyyatı şöbəsi; Milli ədəbiyyat şöbəsi; Elmi
kataloqlaşdırma şöbəsi; Xidmət şöbəsi; Fondun təşkili, mühafizəsi və istifadəsi şöbəsi; Biblioqrafiya şöbəsi; Kitabxanaşünaslıq
şöbəsi; Kitabxana proseslərinin avtomatlaşdırılması şöbəsi; Sənədlərin konservasiyası, bərpası və surətçıxarma
şöbəsi.
?d?biyyat?n elmi komplektl??dirilm?si ??b?si«?d?biyyat?n elmi komplektl??dirilm?si ??b?si»(1930)
(r?hb?ri S?id? Rzayeva). AMEA ETM-d? apar?lan elmi-t?dqiqatlar?n m?vzular?na m?vafiq MEK-?n fondlar?n? az?rbaycan v? rus dilind? ?ap v? elektron elmi ?d?biyyatla komplektl??dirilm?kl? m???ul olur. ?d?biyyat?n komplekl??dirilm?si abun?, al?nma v? h?diyy?l?r yolu il? h?yata ke?irilir. N??riyyatlardan kitablar? CD-l?rd? ?ld? etm?kl? MEK-da yarad?lacaq elektron kitabxanan?n z?nginl??m?sin? xidm?t edir. MDB ?lk?l?ri il? kitab m?badil?sini t??kil edir v? apar?r. M?badil? fondunu komplektl??dirir, toxunulmaz fondu formala?d?r?r. Beyn?lxalq kitab m?balil?si m?qs?dil? Q?rbi Avropa v? ??rq ?lk?l?rind?ki partnyorlar?na ?d?biyyat?n g?nd?rilm?sini t?min edir. M?asir ??raitd? ?d?biyyat?n komplektl??dirilm?si probleml?ri istiqam?tind? v? b. elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r.
Q?rbi Avropa ?d?biyyat? ??b?si«Q?rbi Avropa ?d?biyyat? ??b?si» (1967)
(r?hb?ri F?rid? S?leymanova)
Q?rbi Avropa d?vl?tl?rl?rin iri kitabxanalar?, m?xt?lif t??kilatlar?, universitetl?ri v? ayr?-ayr? alim v? m?t?x?ssisl?rl? beyn?lxalq kitab m?badil?sini h?yata ke?irir. AMEA ETM-d? apar?lan t?dqiqatlar?n t?may?l?n? m?vafiq Q?rbi Avropa ?lk?l?rind? n??r edilmi? ?ap v? elektron elmi ?d?biyyatla fondlar? komplektl??dirir v? ?d?biyyat?n elmi kataloqla?d?r?lmas? /elmi i?l?nm?si v? t?snifl??dirilm?si/ il? m???ul olur. Q?rbi Avropa dill?rind? ?lifba v? sistemli kataloqlar?n v? «Az?rbaycan xaricd?» biblioqrafik kartotekas?n?n t??kili v? apar?lmas?n? h?yata ke?irir. Oxuculara biblioqrafik informasiya xidm?ti g?st?rir: «Az?rbaycan xaricd?» biblioqrafik g?st?ricisinin, kitabxanaya Q?rbi Avropa dill?rind? yeni daxil olan ?d?biyyat?n /kitab v? d?vri n??rl?r/ biblioqrafik informasiya b?lletenl?rinin, Bak? ??h?rinin kitabxanalar?na daxil olan Q?rbi Avropa dill?rid? ??rq? aid ?d?biyyat?n ?ap kataloqlar?n?n t?rtibi v? ?apa haz?rlanmas?n? h?yata ke?irir. Q?rbi Avropa dill?rind? ?d?biyyat?n kataloq v? kartotekalar sisteminin, ?d?biyyat fondlar?n?n, ?ap kataloqlar?n?n istifad? s?m?r?liliyinin ?yr?nilm?si istiqam?tind? elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r.
??rq ?d?biyyat? ??b?si «??rq ?d?biyyat? ??b?si» (1971)
(r?hb?ri Aida H?seynova)
??rq ?lk?l?ri il? beyn?lxalq ?d?biyyat m?badil?sini apar?r. AMEA ETM-d? apar?lan t?dqiqatlar?n t?may?l?n? m?vafiq ??rq ?lk?l?rind? n??r edilmi? ?ap v? elektron elmi ?d?biyyatla fondlar? komplektl??dirir, m?hafiz?sini t??kil edir v? ?d?biyyat?n elmi kataloqla?d?r?lmas? il? /elmi i?l?nm?sini v? t?snifl??dirilm?si/ m???ul olur. ??rq dill?rind? ?d?biyyat?n ?lifba v? sistemli v? s. kataloqlar?n t??kili v? apar?lmas?n? h?yata ke?irir. Oxu zal?nda ?d?biyyat?n istifad?sini t?min edir. Oxuculara biblioqrafik informasiya xidm?ti g?st?rir: «Az?rbaycan xaricd?» biblioqrafik g?st?ricisinin, kitabxanaya ??rq dill?rind? yeni daxil olan ?d?biyyat?n /kitab v? d?vri n??rl?r/ biblioqrafik informasiya b?lletenl?rinin, Bak? ??h?rinin kitabxanalar?na ??rq dill?rind? daxil olan ?d?biyyat?n kataloqlar?n?n t?rtibini h?yata ke?irir. ??rq d?ll?rind? ?d?biyyat?n kataloq v? kartotekalar sisteminin, ?ap kataloqlar?n?n, ?d?biyyat fondlar?n?n istifad? s?m?r?liliyinin v? oxucular?n sor?ular?na uy?unlu?unun ?yr?nilm?si istiqam?tl?rind? elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r.
Milli ?d?biyyat ??b?si «Milli ?d?biyyat ??b?si» (2002)
(r?hb?ri )
Az?rbaycan dilind? ?d?biyyat?n elmi kataloqla?d?r?lmas? /elmi i?l?nm?si v? t?snifl??dirilm?si/, ?lifba v? sistemli kataloqlar?n t??kili v? apar?lmas?n? h?yata ke?irir. MEK-n?n fondlar?nda olan az?rbaycan dilind? ?d?biyyat?n kataloqunun bir hiss?sini «G?l?c?k namin?» t??kilat?n?n yaratm?? oldu?u v? internet istifad??il?ri ???n n?z?rd? tutlmu? elektron kataloq proqram?na daxil etmi?dir. Haz?rda kataloq-kartoteka sisteminin istifad? s?m?r?liliyinin ?yr?nilm?si istiqam?tind? elmi-t?dqiqatlar apar?r
Elmi kataloqla?d?rma ??b?si «Elmi kataloqla?d?rma ??b?si» (1926)
(r?hb?ri ?ura K?rimova)
Kitabxanaya rus dilind? daxil olan ?d?biyyat?n elmi kataloqla?d?r?lmas?n? /elmi i?l?nm?si v? t?snifl??dirilm?si/ h?yata ke?irir. M?rk?zi ?lifba v? sistemli kataloqlar?n t??kili v? apar?lmas? il? m???ul olur. Biblioqrafik informasiya xidm?ti g?st?rir: kitabxanaya rus dilind? yeni daxil olan d?vri v? n??ri davam ed?n ?d?biyyat?n biblioqrafik g?st?ricil?rini t?rtib edir. Sistemli kataloqlar?n istifad?sinin s?m?r?liliyinin v? oxucular?n sor?ular?na uy?unlu?unun ?yr?nilm?si istiqam?tind? elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r.
Xidm?t ??b?si «Xidm?t ??b?si» (1926)
(r?hb?ri Sevil M?mm?dova)
Abonement, ?mumi v? d?vri n??rl?rin oxu zallar?, kitabxanalararas? abonement (KAA) vasit?sil? kitabxanan?n elmi fondlar?na istinad?n oxucu t?l?bat?n?n ?d?nilm?sini h?yata ke?irir. Oxu zallar?n?n yard?m?? fondlar?n? oxucular?n t?l?batlar?na m?vafiq olaraq ?d?biyyatla komplektl??dirir.Yeni ?d?biyyat?n, m?vzu v? yubiley s?rgil?rini (o s?rada s?yyar) t??kil edir. Elmi-k?tl?vi t?dbirl?r t??kil edir. Avtomatla?d?r?lm?? recimd? oxucular?n qeydiyyat?n? apar?r. Kitabxana fondlar?n?n oxucu sor?ular?na uy?unlu?unun v? r?dd cavablar?n?n s?b?bl?rinin ?yr?nilm?si, oxucular?n t?rkibinin t?hlili il? ba?l? t?qiqatlar apar?r.
Fondun t??kili, m?hafiz?si v? istifad?si ??b?si «Fondun t??kili, m?hafiz?si v? istifad?si ??b?si» (1925)
(r?hb?ri Fir?ngiz Dada?ova)
Alim v? m?t?x?ssisl?rin t?labat?n? ?d?y?n elmi fondlar?n yerl??dirilm?sini, m?hafiz?sini v? bu fondlardan oxuculara ?d?biyyat?n verilm?sini t??kil edir. Elmi fondlar?n t?dqiqini apar?r, nadir, x?susi qiym?tli n??rl?rin se?ilm?sini, elmi i?l?nm?sini, m?hafiz?sini v? istifad?sini h?yata ke?irir. M?zmunca k?hn?lmi? v? yarars?z ?d?biyyat? fondlardan ??xar?r v? aktlarlar?n? t?rtib edir. Topoqrafik kataloqla apar?lan i?i t??kil edir. Elmi fondlar?n oxucular t?r?find?n istifad?sinin v? bu fondlar?n oxucular?n sor?ular?na uy?unlu?unun ?yr?nilm?si istiqam?tind? elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r.
Biblioqrafiya ??b?si «Biblioqrafiya ??b?si» (1959)
(r?hb?ri Ceyran ?sayeva)
U?ot-qeyd, m?vzu v? "Az?rbaycan?n elm v? m?d?niyy?t xadiml?ri" seriyas? kimi biblioqrafik g?st?ricil?r t?rtib edir. D?vl?t t??kilatlar?na, m?xt?lif elm m??ssis?l?rin?, alim v? m?t?x?ssisl?r? biblioqrafik informasiya xidm?tini t??kil edir v? h?yata ke?irir: Kitabxanaya yeni daxil olan ?d?biyyat?n biblioqrafik informasiya b?lletenl?rini /kataloq/, yaz?l? m?vzu biblioqrafik aray??lar t?rtib edir, ?ifahi aray??lar verir. MEK-n?n m?lumat-biblioqrafiya aparat? sistemind? m?h?m yer tutan "Az?rbaycanda elm v? m?d?niyy?t" adl? biblioqrafik kartotekas?n?n t??kili v? apar?lmas? m?qs?dil? kitabxanaya az?rbaycan v? rus dilind? daxil olan 150 addan art?q q?zet v? curnaldan elmi m?qal?l?rin se?ilm?si, kartotekada ?ks etdirilm?si il? m???ul olur. M?lumat-biblioqrafiya n??rl?ri fondunu komplektl??dirir v? istifad?sini t??kil edir. «Az?rbaycanda elm v? m?d?niyy?t» adl? kartotekan?n, t?rtib etdiyi biblioqrafik g?st?ricil?rin, informasiya b?lletenl?rinin oxucular t?r?find?n istifad?sinin ?yr?nilm?si istiqam?tind? elmi-t?dqiqat i?l?ri apar?r
Kitabxana??nasl?q ??b?si«Kitabxana??nasl?q ??b?si» (1969)
(r?hb?ri K?mal? Abbasova)M?xt?lif metodik v?saitl?r v? ??b?l?rin f?aliyy?tini t?nziml?y?n s?n?dl?rl? n?tic?l?n?n kitabxana i?i sah?sind? aktual n?z?ri v? t?cr?bi m?s?l?l?r? aid elmi t?dqiqatlar?n t??kili v? apar?lmas?n? h?yata ke?irir. D?nyan?n ?n iri kitabxanalar?n?n kitabxana i?i sah?sind? innovasiyalar?n ?yr?nilm?si v? MEK-da t?tbiqi istiqam?tind? i? apar?r. AMEA MEK-n?n v? ETM-d?ki kitabxana ??b?k?sinin i?in? metodiki r?hb?rlik edir. ?xtisasla?d?r?lm?? fondun kitabxana??nasl??a, biblioqrafiya??nasl??a, kitab??nasl??a v? informatikaya dair ?d?biyyatla komplektl??dirilm?si, kataloqla?d?r?lmas? v? xidm?tinin t??kili il? m???ul olur. Kitabxana??nasl??a v? biblioqrafiya??nasl??a dair m?vzu biblioqrafik kartotekas?n? apar?r.
Kitabxana prosesl?rinin avtomatla?d?r?lmas? ??b?si «Kitabxana prosesl?rinin avtomatla?d?r?lmas? ??b?si» (2002)
(r?hb?ri Cavid C?f?rov)
Kitabxana-informasiya i?i sah?sind? avtomatla?d?r?lm?? kitabxana-informasiya sisteml?rin t?tbiqini h?yata ke?irir. MEK-n?n ??b?l?rind? i? prosesl?rinin atomatla?d?r?lmas?n? h?yata ke?irir. ??b? s?z?ged?n prosesl?rin avtomatla?d?r?lmas?n? Rusiya istehsal? olan v? Az?rbaycanda art?q bir ne?? kitabxana t?r?find?n istifad? olunan (o c?ml?d?n, Az?rbaycan Respublikas? Prezidentinin ??l?r ?dar?sinin kitabxanas?) «?RB?S-64» avtomatla?d?r?lm?? kitabxana-informasiya sistemi vasit?sil? realla?d?r?r. Proqram?n k?m?yi il? kataloqla?d?rma, komplektl??dirm?, oxucu qeydiyyat? v? kitab verili?ini v? ?mumilikd? bu 4 proses? n?zar?ti h?yata ke?irm?k m?mk?nd?r. Bununla yana?? proqrama veb-?l?z v? Z39.50 protokolunu da ?lav? etdikd?n sonra ??b? elektron kataloqun ?nternet istifad??il?ri ???n d? ?ld?olunan ed?c?k, Akademiya ??b?k?si v? dig?r kitabxanalarla birg? toplu kataloq yaradacaqd?r. Proqram?n tamm?tnli s?n?dl?ri yaratmaq v? m?hafiz? etm?k imkanlar? ??b?y? elektron kitabxana yaratmaq ideyas?n? gerc?kl??dirm?y? imkan vermi?dir. ??b? dig?r ??b?l?r t?r?find?n t?rtib olunan v? ixtisas redaktorlar? t?r?find?n n?z?rd?n ke?iril?n b?t?n s?n?dl?ri n??r? haz?rlay?r. Kitabxanan?n veb-s?hif?sinin daim t?kmill??dirilm?si v? d?st?kl?nm?si i?i d? bu ??b?nin f?aliyy?t spektrin? daxildir. ?nternet vasit?sil? oxuculara elektron elmi kommunikasiyalar v? informasiya xidm?tini t??kil edir.
S?n?dl?rin konservasiyas?, b?rpas? v? sur?t??xarma ??b?si«S?n?dl?rin konservasiyas?, b?rpas? v? sur?t??xarma ??b?si» (2002)
(r?hb?ri B?ymal? Yol?uyev)
Elmi fondlarda m?hafiz? edil?n nadir v? qiym?tli n??rl?rin konservasiyas?n?, s?n?dl?rin b?rpas?n?, sur?tinin ??xar?lmas?n? h?yata ke?irir.
Fondlar
Azərbaycan, rus, türk, fars, ərəb, ingilis, alman, fransız və b. dillərdə olan fondların xronoloji əhatəsi XVI-XX əsrlərə aid olduğundan çox zəngindir. Kitabxananın fondları əsas, ixtisaslaşdırılmış və yardımçı fondlardan ibarətdir.
Əsas fondun tərkibinə daxildir: azərbaycan, rus, Qərbi Avropa dillərində kitab fondları; sovet dövrünə qədərki mətbuat fondu; nadir və qiymətli nəşrlər fondu; görkəmli alimlərin şəxsi kolleksiyaları; dissertasiya və avtoreferatlar fondları; dövri və ardı davam edən ədəbiyyat fondu; fotosurətlər fondu;qəzetlər fondu və b.
Azərbaycan dilində ədəbiyyat fondu
Az?rbaycan ?ifahi xalq ?d?biyyat? materiallar?, XII-XX ?sr Az?rbaycan klassikl?ri: Nizami G?nc?vi, ?mad?ddin N?simi, M?h?mm?d F?zuli, Mirz? F?t?li Axundov, Mirz? ?l?kb?r Sabir, C?lil M?mm?dquluzad?, C?f?r Cabbarl?, M?mm?d S?id Ordubadi, S?m?d Vurgun v? b. ?s?rl?ri, tarix?, ?d?biyyata, inc?s?n?t? dair elmi-t?dqiqat ?s?rl?ri, m?xt?lif aray??-m?lumat n??rl?rind?n, xarici ?lk?l?rin klassikl?rinin t?rc?m? ?s?rl?ri daxildir. Fondun ?n qiym?tli v? z?ngin b?lm?si XIX ?srin sonu XX ?srin ?vv?ll?rind? Az?rbaycanda n??r olunmu? ?d?biyyat? ?hat? edir. Bu fond n?inki Az?rbaycan, h?m?inin ??rq xalqlar?n?n ?d?biyyat?, tarixi v? m?d?niyy?tinin ?yr?nilm?si ???n ?h?miyy?tlidir. Burada ?.Hac?b?yovun musiqi ?s?rl?rinin ilk n??rl?ri, d?nya v? rus ?d?biyyat?ndan ilk t?rc?m?l?r (C.Zeydan "?rm?nus?", "?zra v? Qurey?", V.?ekspirin "Otello", A.Pu?kinin "Kapitan q?z?" v? s.), ilk milli d?rslik n?mun?l?ri, x?susi tarixi d?y?ri olan ke?mi? ill?rin d?vri m?tbuat? v? s. saxlan?l?r. Fondun nadir n??rl?rind?n N.N?rimanov "S?rf n?fun" (1899), S.C. ?rd?bilski "H?qiq?t-al?m" (Bak?,1903), ?. M?qsudi "S?fahiyy?" (Kazan, 1914), ?. Haqverdiyev "A?a M?h?mm?d ?ah Qacar" (Bak?, 1912) v? s. g?st?rm?k olar. Burada XIX ?srin sonunda XX ?srin ?vv?ll?rind? S.?nsizad?nin "Ziya", C?lal v? Kamal ?nsizad?l?rin "K??k?l", C.M?mm?dquluzad? v? ?.F. Nemanzad?nin "Qeyr?t", H.Z.Tag?yevin "Kaspi", N.B.V?zirovun "S?da", Orucov qarda?lar? v? b. n??riyyatlar?n ?ap m?hsullar? m?hafiz? edilir.
Rus dilində ədəbiyyat fondu
H?cmi 2 mln. yax?nd?r v? XVIII ?srd?n ba?layaraq haz?rk? d?vr? kimi m?xt?lif elml?r? aid ?d?biyyat? ?hat? edir. Burada rus dilind? folklor materiallar?, x?susil? qafqaz??nasl??a dair z?ngin kolleksiyalar("Akti sobrannie Kafkazskoy arxelogiceskoy komissiey", "Sbornik materialov dlya opisaniya mestnostey i plemen Kafkaza", "Kafkazskiy sbornik", "Izvestiya Kafkazskoqo muzeya"), qafqaz??nas Y.Q Lopatinskinin toplad??? ?s?rl?r, ?mperator Akademiyas?n?n, m?xt?lif elmi c?miyy?tl?rin, Rusiya v? MDB respublikalar? EA-lar?n?n, elmi t?dqiqat idar?l?ri v? universitetl?rinin n??rl?ri, g?rk?mli aliml?rin: Y.E.Bertelsin (FBT), Y.A.Paxomovun (FP), B.N.Zaxoderin (Zax) v? b.?s?rl?ri m?hafiz? edilir. Fondun nadir n??rl?rini rus klassikl?ri A.S. Pu?kinin, M.Y.Lermontovun, ?.Panayevin, N.Nekrasovun, M.Salt?kov-?edrinin, S.Turgenevin, A.Zexovun, ?.Qoqolun v? s.?s?rl?ri t??kil edir. MEK-ya ba???lanm?? ??xsi kitab kolleksiyalar?, XIX ?srin ?vv?ll?rin? aid "Baku", "Bakinec", Bakinskie qubernskie vedomosti", "Shushinskaya jizn" v? s.bu kimi sur?ti ??xar?lm?? m?tbuat n?mun?l?ri, sovet d?vr?n? q?d?rki rus d?vri m?tbuat? (DP), ensiklopedik n??rl?r, l???tl?r v? s. bu fondda saxlan?l?r
Qərbi Avropa dillərində ədəbiyyat fondu
XV-XVIII ?srl?rd?n m?asir d?vr? q?d?r n??r olunan ?d?biyyatla z?ngindir. Burada Kant?n, Volterin k?lliyatlar?, Yunan?stan, Roma, Bizans, Antik ?d?biyyat m??llifl?rinin, Q?rbi Avropa klassikl?rinin ?s?rl?ri saxlan?l?r. M??hur xarici s?yyah v? aliml?rin ??rq, Qafqaz, Avropa ?lk?l?ri haqq?nda qiym?tli ?s?rl?ri, inc?s?n?t? dair toplular, reproduksiyalar, x?susil? Rafaelin, d?nyan?n inc?s?n?t ocaqlar?nda m?hafiz? olunan ?s?rl?rinin ?oxcildli reproduksiyalar? (XIX ?srin frans?z v? alman n??rl?ri), 1854-cu ild?n indiy? q?d?r Fransa EA-n?n d?vri m?tbuat ?s?rl?ri, t?bi?t v? texniki elml?r? dair xarici kitablar, ensiklopedik n??rl?r, EA-n?n profilin? m?vafiq olaraq komplektl??dirilmi? elmi ?s?rl?r v? jurnallar saxlan?l?r. Bundan ba?qa burada 22 cildlik «D?nya ensiklopediyas?», «Da?l?q Qarba?da ged?n yeddi illik m?harib?» (AB?, Nyu-York), U.N?rmin v? U.S. Nevzat?n «D?d?-Qorqud» (Rum?niya), E.Mitaq?n « Az?rbaycana olan s?yah?tim», « ?lia?a Vahidin se?ilmi?, t?rc?m? olunmu? az?ri ?s?ri», «Sabirin se?ilmi? ?erl?ri; Hop-hopnam?» (Almaniya, Berlin), L.Qmelinin qeyri-?zvi kimyaya aid 734 cildlik «M?lumat kitab?», Z.Freydin ?s?rl?ri, d?nya muzeyl?ri haqq?nda v? s. H?cmi 65 000 n?sx?d?n art?q olan bu fond qiym?tli n??rl?rl? z?ngindir
Şərq dillərində ədəbiyyat fondu
M?t?x?ssisl?r ???n qiym?tli v? ?v?zsiz m?x?zl?rd?n biridir v? nadir kitablar?n say?na g?r? MEK-in ?n diqq?t? layiq x?zin?l?rd?n biridir. Burada ??rq? aid nadir elmi kitablar, m?cmu?l?r, d?vr? m?tbuat n?sx?l?ri, h?m?inin arxiv fondu m?hafiz? olunur. ??rq ?d?biyyat? fondu h?m?inin ??rq xalqlar?n?n q?dim v? yeni tarixi, m?nb???nasl?q, dil?ilik, ?d?biyyat??nasl?q, inc?s?n?t? dair n??rl?rd?n, alim-s?yyahlar?n ?s?rl?rind?n ibar?tdir. Burada Nizami??nasl???n banil?rind?n biri olan ??rq??nas V.E.Bertelsin, islam v? ?r?b ?lk?l?rinin orta ?srl?r tarixi ?zr? m?t?x?ssisi Y.A.Belyayevin v? ??rq??nas alim B.N.Zaxoderin ??xsi kitab kolleksiyalar? qorunub saxan?l?r. Bundan ba?qa T?rkiy?, ?ran, ?raq, Misir, Suriya, S?K, Almaniya v? b. ?lk?l?rd?n m?badil? yolu il? al?nm?? qiym?tli kitablar toplanm??d?r: T?rbiyy?tin «Dane?m?ndane-Az?rbaycan», Xoca N?sir?ddin Tusinin risal?l?ri, M?h?mm?d H?seyn X?tib T?brizinin 5 cildlik «Burhane qate», M.M?d?rrisin 8 cildlik «Reyhan? tul ?d?b», ?l?kb?r Dehxodan?n «L???tnam?»si, Caminin «Divani», ?bn Sinan?n «?n-Nicat», ?bn ?l-?sirin 13 cildlik «?l-Kamil Ait-tarix», Yaqut H?m?vinin 6 cildlik «Kitabu Muc?m ?l-bud?n» v? «Muc?m-?l-udab?» kimi ?oxcildli ?s?rl?rini, ?t-T?b?rinin 8 cildlik «Tarix», ?bn X?ldunun 6 cildlik «Tarix?l- ai?t», Q?lq???ndinin 14 cildlik «S?bh?l ??a» ?s?rl?ri, Osmanl? ?mperatorlu?unun 700-c? il d?n?m? m?nasib?til? ?ap olunmu? 12 cildlik «Osmanl? Ensiklopediyas?», 33 cildlik «?slam Ensiklopediyas?», 4 cildlik «Sosial Biliml?r Ensiklopediyas?» v? Elmal?l? Muhamm?d H?mdi Yaz?r?n 10 cildlik «Hakk Dini Kuran Dili» kimi ?ox d?y?rli kitab kolleksiyalar? m?vcuddur. Fondun h?cmi 75 000 n?sx?d?n art?qd?r.
Nadir və qiymətli nəşrlər fondu
6 000 n?sx?d?n art?q ?d?biyyat m?hafiz? edilir. Burada MEK-?n n??rl?rinin ?n qiym?tli n?mun?l?rini –XVII-XX ?srin n??r kolleksiyalar?n?, ke?mi? sovet d?vr?nd? «m?xfi» qrifi il? qada?an olunmu? kitablar?, k?rk?mli ??xsiyy?tl?rin avtoqraflar? il?, yegan? n?sx?l?ri qalm?? ?ap ?s?rl?rini v? s. ?z?nd? c?ml??dirir. Burada h?r hans? tarixi ke?id m?rh?l?sinin xarakteriz? ed?n kitablar, ictimai inki?af?n real ?ks etdir?n tarixi ?h?miyy?tli hadis?l?rin faktiki ?ahidi olmu? v? onlar?n d?rk edilm?sind? x?susi ?h?miyy?t k?sb ed?n ?ap m?hsullar?, regional ?h?miyy?tli yerli n??rl?r k?lliyyat?, etnik, ?lk???nasl?q, f?rdi v? x?susi kolleksiyalar ?ks olunub. Fondun kolleksiyalar? Az?rbayjan?n v? el?c? d? b?t?n Qafqaz?n v? Rusiyan?n tarixini, m?d?niyy?tini ?yr?n?n t?dqiqat??lar ???n maraql? olan m?nb?l?rl? z?ngindir. M?s?l?n, "O politiceskom sushestvovanii Karabaxskoqo xanstva s 1747 po 1805 (Shusha, 1901)" Abdul-Letif Efendi "Istoriya Shekinskix xanov" (1926), "Statisticeskoe opisanie Naxicevanskoy provincii" (1833), "Materiali dlya izuceniya ekonomiceskoqo bita qosudarstvennix krestyan Zakafkazskoqo kraya" (Tiflis,1885), Rollen "Drevnya istoriya ob eqiptyanax, o karfagenyanax, ob assirianax, o vavilonyanax, o midyanax, persax, o makedonyax i o qrekax" (1749),Marr N.Y."Kafkaz i pamyatniki eqo duxovnoy kulturi" (1919), Latishev V.V. "Izvestiya drevnix pisateley O Skifii i Kafkaze" (Bez vixodnix dan), Fituni A.P. "Istoriya narodnix leqend o klade Aleksandra Makedonskoqo v Shirvane" (1927), Rikot "Monarxiya Tureckaya" (1741) F.A. Brokqauz v? ?.A. Efronun «Ensiklopedik l???t»i (1890), Qranat qarda?lar? «Rusiya litoqrafiya ?nstitunun ensiklopedik l???ti», «Derbend-name or the history of Derbend» (1851), Maspero G. «Histore Ancienne des peuples de l’ orient» (1876). ??b?d? nadir n?sx?l?rin m?hafiz?si il? ?laq?d?r m??yy?n i?l?r g?r?l?b. ?n q?dim n??r tarixin? g?r? n?sx?l?r, t?xmini 500 kitab fazal? konservasiyadan ke?ib, mikroiqlimli konteynerl?rd? yerl??dirilib.
Qira?t zallar?
Kitabxanada ümumi və ixtisaslaşdırılmış oxu zalları vardır
Ümumi oxu zalı- Burada Azərbaycan, rus və digər xarici dillərdə kitablara sifarişlər qəbul edilir. 7800 cilddən çox ensiklopedik nəşr və referativ jurnaldan ibarət yardımçı fondla açıq rəf üsulu ilə xidmət göstərilir
Dövri mətbuat zalı- Burada açıq rəf usulu ilə Azərbaycan və digər xarici ölkə EA və elmi idarələrinin son illərə aid dövri nəşrləri istifadəyə verilir. Kecmiş illərə aid jurnallar sifarişlərə əsasən Kitab saxlama şöbəsindəki əsas fonddan gətirilir
Şərq ədəbiyyatı zalı-Bu zal Yaxın və Uzaq Şərq ölkələri xalqlarının dillərini, tarixini, iqtisadiyyatını, mədəniyyətini öyrənən və tədqiq edən elmi işcilər, mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Şərq ədbiyyatı fondu
həmin zalın daxilində yerləşir.
Nadir nəşrlər zalı- Ən nadir, qiymətli, elmi
dəyərə malik, yeganə nüsxələri qalmış ədəbiyyatın mühafizəli istifadəsini təmin edir.
Sərgi zalı- Müxtəlif elm sahələrinə aid ən yeni ədəbiyyat haqqında informasiyanın operativ çatdırılmasını təmin edir.
İnternet zalı - İnternetdən istifadə etməklə biblioqrafik informasiya axtarışını təşkil, oxucuların istifadəsini isə təmin edir.
Azərbaycan-Fransa elmi-mədəni əlaqələr zalı-
Azərbaycan-Fransa elmi-mədəni əlaqələr zalı 2002-ci il martın 18-də Mərkəzi Elmi Kitabxana ilə Fransanın Azərbaycandakı Səfirliyi arasında olan birgə əməkdaşlıq əsasında yaranmışdır. Zal fransız dilli oxucular arasında Fransa ədəbiyyatının, tarixinin, dilinin təbliğini genişləndirmək missiyasını həyata keçirir. Azərbaycan-Fransa elmi-mədəni əlaqələr zalı İnternetə çıxışı olan kompüter dəsti, televizor, kompakt disklərlə təmin olunmuşdur. Kitabxananın fransız dilli hər bir oxucusu üçün İnternet vasitəsi ilə fransaya dair məlumat toplamaq, istənilən fransız radiosunu dinləmək, peyk antenası vasitəsilə fransız kanallarını izləmək imkanı yaradılmışdır
??b?k? kitabxanalar?
ASPİRANTLAR EVİNDƏKI OXU ZALI
NAXÇIVAN REGİONAL ELMİ MƏRKƏZİNİN KİTABXANASI
ŞƏKİ ZONA ELMİ MƏRKƏZİNİN KİTABXANASI
H. ABDULLAYEV ADINA FİZİKA İNSTİTUTUNUN KiTABXANASI
RİYAZIYYAT VƏ MEXANİKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
Ə.HÜSEYNOV ADINA KİBERNETİKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
RADİASİYA TƏDQİQATLARI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
N. TUSİ ADINA SAMAXI ASTROFİZİKA RƏSƏDXANASININ KİTABXANASI
KİMYA PROBLEMLƏRİ İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
AŞQARLAR KİMYASI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
Y. MƏMMƏDƏLİYEV ADINA NEFT-KİMYA PROSESLƏRİ İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
POLİMER MATERİALLARI İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
GEOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
H.ƏLİYEV ADINA COGRAFİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
A.QARAYEV ADINA FİZİOLOGİYA İNSTITUTUNUN KİTABXANASI
GENETİKA VƏ SELEKSİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
TORPAQŞÜNASLIQ VƏ AQROKİMYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
V.KOMAROV ADINA BOTANiKA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
MİKROBİOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
ZOOLOGİYA İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
MOLEKULYAR BİOLOGİYA VƏ MOLEKULYAR GENETIKA BÖLMƏSİNİN KİTABXANASI
İQTİSADİYYAT İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
AZƏRBAYCAN TARİXİ MUZEYİNİN KİTABXANASI
NƏSİMİ ADINA DİLÇİLİK İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
M. FÜZULİ ADINA ƏLYAZMALAR İNSTİTUTUNUN KİTABXANASI
NİZAMİ GƏNCƏVİ ADINA ƏDƏBİYYAT MUZEYİNİN KİTABXANASI
