«Ədəbiyyatın elmi komplektləşdirilməsi şöbəsi (1930) (rəhbəri Səidə Rza qızı Rzayeva) AMEA ETM-də aparılan elmi tədqiqatların istiqamətlərinə uyğun olaraq MEK-in fondlarını Azərbaycan, slavyan və türk xalqlarının dillərində çap və elektron nəşrlərlə komplektləşdirir. MDB ölkələri ilə kitab mübadiləsini təşki edir.

Qərbi Avropa ədəbiyyatı şöbəsi (1967) (rəhbəri Fəridə Ələkbər qızı Süleymanova) Qərbi Avropa dövlətlərinin təşkilatları ilə beynəlxalq kitab mübadiləsini təşkili və aparılmasın? yerin? yetirir. AMEA ETM-də aparılan tədqiqatların təmayülünə müvafiq Qərbi Avropa ölkələrində nəşr edilmiş çap və elektron elmi ədəbiyyatla kitabxanan?n komplektləşdirilməsi, elmi kataloqlaşdırılması; elektron kataloqun formalaşdırılması; məlumat-biblioqrafiya aparatının təşkili və aparılmasını həyata kecirir.

Şərq ədəbiyyatı şöbəsi (1971) (rəhbəri Aida Rza qızı Hüseynova) Şərq ölkələri ilə beynəlxalq kitab mübadiləsinin təşkili və aparılmasını AMEA ETM-də aparılan tədqiqatların təmayülünə müvafiq Şərq dillərində çap və elektron elmi ədəbiyyatın komplektləşdirilməsi və elmi kataloqlaşdırılması; elektron kataloqun formalaşdırılması; məlumat-biblioqrafiya aparatının təşkili və aparılması; oxuculara kitabxana-biblioqrafiya xidmətinin təşkilini həyata kecirir.

«Ədəbiyyatın elmi işlənməsi şöbəsi» (2009) (rəhbəri Tamilla Məhərrəm qızı Əsgərova) Azərbaycan, slavyan və türk xalqlarının dillərində ədəbiyyatın elmi işlənməsi və təsnifləşdirilməsi, əlifba və sistemli kataloqların təşkili, aparılması və elmi redaktəsini; elektron kataloqun formalaşdırılmasını yerinə yetirir.

«Heydər Əliyev irsinin təbliği şöbəsi (2009) (rəhbəri Gülşən Teymur qızı Əliyeva)» Azərbaycan dövlətçiliyinə dair ədəbiyyatın komplektləşdirilməsi, mühafizəsinin və istifadəsinin təşkili; elektron kataloqun və elektron kitabxananın yaradılması; məlumat bazaların yaradılması; Azərbaycan dövlətçiliyi ilə bağlı elmi tədqiqatların aparılması, biblioqrafik göstəricilərin, çap kataloqlarının və b. tərtibi və nəşri; Heydər Əliyev irsinin tədqiqinin təbliğı; elmi-kütləvi tədbirlərin təşkili və keçirilməsi vəzifəsini yerinə yetirir.

«Xidmət şöbəsi» (1926) (rəhbəri Sevil Məmmədova) Abonement, oxu zalları, kitabxanalararası abonement (KAA) vasitəsilə kitabxananın elmi fondlarından oxucu tələbatlarının ödənilməsi; yardımçı fondların formalaşdırılması; mövzu, yubiley və yeni ədəbiyyatın, sərgilərinin təşkili; elmi-kütləvi tədbirlərin təşkili və keçirilməsi (konfrans, seminar və s.). vəzifəsini həyata keçirir.

«Fondun təşkili, mühafizəsi və istifadəsi şöbəsi» (1925) (rəhbəri Firəngiz Dadaşova) Elmi fondların formalaşdırılmasının, yerləşdirilməsinin və mühafizəsinin təşkili; oxu¬culara ədəbiyyatın verilməsinin təşkili; elmi fondların tədqiqi işlərini yerinə yetirir.

«Biblioqrafiya şöbəsi» (1959) (rəhbəri Eleonora Musa qızı Zeynalova) Uçot-qeyd, mövzu və "Azərbaycanın elm və mədəniyyət xadimləri" seriyası kimi biblioqrafik göstəricilərin tərtibi. Dövlət təşkilatlarına, müxtəlif elmi idarələrə, alim və mütəxəssislərə biblioqrafik informasiya xidmətinin təşkili; məlumat-biblioqrafiya nəşrləri fondunun komplektləşdirilməsi və istifadəsinin təşkili işlərini yerinə yetirir.

«Kitabxanaşünaslıq şöbəsi» (1969) (rəhbəri Kəmalə Ənvər qızı Məmmədova) Kitabxana işi sahəsində aktual nəzəri və təcrübi məsələlərə aid elmi tədqiqatların təşkili və aparılması; kitabxana işi sahəsində innovasiyaların tətbiqinin təşkili; AMEA MEK-in və ETM-dəki kitabxana şəbəkəsinin işinə metodiki rəhbərlik; ixtisaslaşdırılmış fondun kitabxanaşünaslığa, biblioqrafiyaşünaslığa və informatikaya dair ədəbiyyatla komplektləşdirilməsi, və elmi kataloqlaşdırılması; kitabxana-informasiya xidmətinin təşkili; marketinq fəaliyyətinin təşkili vəzifəsini yernə yetirir.

«Kitabşünaslıq şöbəsi» (2009) (rəhbəri Gülarə Əşrəf qızı Xələfova) Milli kitab işinin umumi problemlərinin tədqiqi. Nadir və qiymətli nəşrlərin tədqiqi, mövzu biblioqrafik göstəricilərin, qədim çaplı nəşrlərin və şəxsi kitab kolleksiyalarının çap kataloqlarının tərtibi və nəşrini həyata keçirir.

«Azərbaycanşünaslıq şöbəsi» (2009) (rəhbəri Səbinə Samit qızı Muradova) Azərbaycan üzrə materialların toplanması, elmi işlənməsi, informasiya-axtarış aparatının, əlifba, sistemli, dövri nəşrlər kataloqları, "Azərbaycanda elm və mədəniyyət" adlı biblioqrafik kartotekanın təşkili və aparılması; Azərbaycanın tarixi, iqtisadiyyati, elmi, mədəniyyəti və b. mövzularda «Azərbaycanşünaslıq» elektron məlumat bazasının və elektron kitabxanasının yaradılması, biblioqrafik göstəricilərin tərtibi və nəşri işlərini yerinə yetirir.

«Kitabxana proseslərinin avtomatlaşdırılması şöbəsi» (2002) (rəhbəri Həbib Hüseynov) Kitabxana-informasiya sahəsində avtomatlaşdırılmış sistemlərinin tətbiqi; elektron kataloqların və elektron kitabxanaların yaradılması; məlumat bazaların yaradılması; internet vasitəsilə elektron informasiya xidmətinin təşkili işlərini yerinə yetirir.

«Sənədlərin konservasiyası, bərpası və surətçıxarma şöbəsi» (2002) (rəhbəri Bəymalı Fərzalı oğlu Yolçuyev) Elmi fondlarda m?hafiz? edil?n nadir v? qiym?tli n??rl?rin konservasiyas?n?, s?n?dl?rin b?rpas?n?, sur?tinin ??xar?lmas?n? h?yata ke?irir.

H?cmi 2 mln. yax?nd?r v? XVIII ?srd?n ba?layaraq haz?rk? d?vr? kimi m?xt?lif elml?r? aid ?d?biyyat? ?hat? edir. Burada rus dilind? folklor materiallar?, x?susil? qafqaz??nasl??a dair z?ngin kolleksiyalar("Akti sobrannie Kafkazskoy arxelogiceskoy komissiey", "Sbornik materialov dlya opisaniya mestnostey i plemen Kafkaza", "Kafkazskiy sbornik", "Izvestiya Kafkazskoqo muzeya"), qafqaz??nas Y.Q Lopatinskinin toplad??? ?s?rl?r, ?mperator Akademiyas?n?n, m?xt?lif elmi c?miyy?tl?rin, Rusiya v? MDB respublikalar? EA-lar?n?n, elmi t?dqiqat idar?l?ri v? universitetl?rinin n??rl?ri, g?rk?mli aliml?rin: Y.E.Bertelsin (FBT), Y.A.Paxomovun (FP), B.N.Zaxoderin (Zax) v? b.?s?rl?ri m?hafiz? edilir. Fondun nadir n??rl?rini rus klassikl?ri A.S. Pu?kinin, M.Y.Lermontovun, ?.Panayevin, N.Nekrasovun, M.Salt?kov-?edrinin, S.Turgenevin, A.Zexovun, ?.Qoqolun v? s.?s?rl?ri t??kil edir. MEK-ya ba???lanm?? ??xsi kitab kolleksiyalar?, XIX ?srin ?vv?ll?rin? aid "Baku", "Bakinec", Bakinskie qubernskie vedomosti", "Shushinskaya jizn" v? s.bu kimi sur?ti ??xar?lm?? m?tbuat n?mun?l?ri, sovet d?vr?n? q?d?rki rus d?vri m?tbuat? (DP), ensiklopedik n??rl?r, l???tl?r v? s. bu fondda saxlan?l?r

XV-XVIII ?srl?rd?n m?asir d?vr? q?d?r n??r olunan ?d?biyyatla z?ngindir. Burada Kant?n, Volterin k?lliyatlar?, Yunan?stan, Roma, Bizans, Antik ?d?biyyat m??llifl?rinin, Q?rbi Avropa klassikl?rinin ?s?rl?ri saxlan?l?r. M??hur xarici s?yyah v? aliml?rin ??rq, Qafqaz, Avropa ?lk?l?ri haqq?nda qiym?tli ?s?rl?ri, inc?s?n?t? dair toplular, reproduksiyalar, x?susil? Rafaelin, d?nyan?n inc?s?n?t ocaqlar?nda m?hafiz? olunan ?s?rl?rinin ?oxcildli reproduksiyalar? (XIX ?srin frans?z v? alman n??rl?ri), 1854-cu ild?n indiy? q?d?r Fransa EA-n?n d?vri m?tbuat ?s?rl?ri, t?bi?t v? texniki elml?r? dair xarici kitablar, ensiklopedik n??rl?r, EA-n?n profilin? m?vafiq olaraq komplektl??dirilmi? elmi ?s?rl?r v? jurnallar saxlan?l?r. Bundan ba?qa burada 22 cildlik «D?nya ensiklopediyas?», «Da?l?q Qarba?da ged?n yeddi illik m?harib?» (AB?, Nyu-York), U.N?rmin v? U.S. Nevzat?n «D?d?-Qorqud» (Rum?niya), E.Mitaq?n « Az?rbaycana olan s?yah?tim», « ?lia?a Vahidin se?ilmi?, t?rc?m? olunmu? az?ri ?s?ri», «Sabirin se?ilmi? ?erl?ri; Hop-hopnam?» (Almaniya, Berlin), L.Qmelinin qeyri-?zvi kimyaya aid 734 cildlik «M?lumat kitab?», Z.Freydin ?s?rl?ri, d?nya muzeyl?ri haqq?nda v? s. H?cmi 65 000 n?sx?d?n art?q olan bu fond qiym?tli n??rl?rl? z?ngindir

M?t?x?ssisl?r ???n qiym?tli v? ?v?zsiz m?x?zl?rd?n biridir v? nadir kitablar?n say?na g?r? MEK-in ?n diqq?t? layiq x?zin?l?rd?n biridir. Burada ??rq? aid nadir elmi kitablar, m?cmu?l?r, d?vr? m?tbuat n?sx?l?ri, h?m?inin arxiv fondu m?hafiz? olunur. ??rq ?d?biyyat? fondu h?m?inin ??rq xalqlar?n?n q?dim v? yeni tarixi, m?nb???nasl?q, dil?ilik, ?d?biyyat??nasl?q, inc?s?n?t? dair n??rl?rd?n, alim-s?yyahlar?n ?s?rl?rind?n ibar?tdir. Burada Nizami??nasl???n banil?rind?n biri olan ??rq??nas V.E.Bertelsin, islam v? ?r?b ?lk?l?rinin orta ?srl?r tarixi ?zr? m?t?x?ssisi Y.A.Belyayevin v? ??rq??nas alim B.N.Zaxoderin ??xsi kitab kolleksiyalar? qorunub saxan?l?r. Bundan ba?qa T?rkiy?, ?ran, ?raq, Misir, Suriya, S?K, Almaniya v? b. ?lk?l?rd?n m?badil? yolu il? al?nm?? qiym?tli kitablar toplanm??d?r: T?rbiyy?tin «Dane?m?ndane-Az?rbaycan», Xoca N?sir?ddin Tusinin risal?l?ri, M?h?mm?d H?seyn X?tib T?brizinin 5 cildlik «Burhane qate», M.M?d?rrisin 8 cildlik «Reyhan? tul ?d?b», ?l?kb?r Dehxodan?n «L???tnam?»si, Caminin «Divani», ?bn Sinan?n «?n-Nicat», ?bn ?l-?sirin 13 cildlik «?l-Kamil Ait-tarix», Yaqut H?m?vinin 6 cildlik «Kitabu Muc?m ?l-bud?n» v? «Muc?m-?l-udab?» kimi ?oxcildli ?s?rl?rini, ?t-T?b?rinin 8 cildlik «Tarix», ?bn X?ldunun 6 cildlik «Tarix?l- ai?t», Q?lq???ndinin 14 cildlik «S?bh?l ??a» ?s?rl?ri, Osmanl? ?mperatorlu?unun 700-c? il d?n?m? m?nasib?til? ?ap olunmu? 12 cildlik «Osmanl? Ensiklopediyas?», 33 cildlik «?slam Ensiklopediyas?», 4 cildlik «Sosial Biliml?r Ensiklopediyas?» v? Elmal?l? Muhamm?d H?mdi Yaz?r?n 10 cildlik «Hakk Dini Kuran Dili» kimi ?ox d?y?rli kitab kolleksiyalar? m?vcuddur. Fondun h?cmi 75 000 n?sx?d?n art?qd?r.

6 000 n?sx?d?n art?q ?d?biyyat m?hafiz? edilir. Burada MEK-?n n??rl?rinin ?n qiym?tli n?mun?l?rini –XVII-XX ?srin n??r kolleksiyalar?n?, ke?mi? sovet d?vr?nd? «m?xfi» qrifi il? qada?an olunmu? kitablar?, k?rk?mli ??xsiyy?tl?rin avtoqraflar? il?, yegan? n?sx?l?ri qalm?? ?ap ?s?rl?rini v? s. ?z?nd? c?ml??dirir. Burada h?r hans? tarixi ke?id m?rh?l?sinin xarakteriz? ed?n kitablar, ictimai inki?af?n real ?ks etdir?n tarixi ?h?miyy?tli hadis?l?rin faktiki ?ahidi olmu? v? onlar?n d?rk edilm?sind? x?susi ?h?miyy?t k?sb ed?n ?ap m?hsullar?, regional ?h?miyy?tli yerli n??rl?r k?lliyyat?, etnik, ?lk???nasl?q, f?rdi v? x?susi kolleksiyalar ?ks olunub. Fondun kolleksiyalar? Az?rbayjan?n v? el?c? d? b?t?n Qafqaz?n v? Rusiyan?n tarixini, m?d?niyy?tini ?yr?n?n t?dqiqat??lar ???n maraql? olan m?nb?l?rl? z?ngindir. M?s?l?n, "O politiceskom sushestvovanii Karabaxskoqo xanstva s 1747 po 1805 (Shusha, 1901)" Abdul-Letif Efendi "Istoriya Shekinskix xanov" (1926), "Statisticeskoe opisanie Naxicevanskoy provincii" (1833), "Materiali dlya izuceniya ekonomiceskoqo bita qosudarstvennix krestyan Zakafkazskoqo kraya" (Tiflis,1885), Rollen "Drevnya istoriya ob eqiptyanax, o karfagenyanax, ob assirianax, o vavilonyanax, o midyanax, persax, o makedonyax i o qrekax" (1749),Marr N.Y."Kafkaz i pamyatniki eqo duxovnoy kulturi" (1919), Latishev V.V. "Izvestiya drevnix pisateley O Skifii i Kafkaze" (Bez vixodnix dan), Fituni A.P. "Istoriya narodnix leqend o klade Aleksandra Makedonskoqo v Shirvane" (1927), Rikot "Monarxiya Tureckaya" (1741) F.A. Brokqauz v? ?.A. Efronun «Ensiklopedik l???t»i (1890), Qranat qarda?lar? «Rusiya litoqrafiya ?nstitunun ensiklopedik l???ti», «Derbend-name or the history of Derbend» (1851), Maspero G. «Histore Ancienne des peuples de l’ orient» (1876). ??b?d? nadir n?sx?l?rin m?hafiz?si il? ?laq?d?r m??yy?n i?l?r g?r?l?b. ?n q?dim n??r tarixin? g?r? n?sx?l?r, t?xmini 500 kitab fazal? konservasiyadan ke?ib, mikroiqlimli konteynerl?rd? yerl??dirilib.